Güneş ülkesi kelimesinin tarihteki anlamlarını araştırmaya çalıştık. Güneş ülkesi adı, yaşamımızı sürdürmemizde çok büyük bir rolü olan güneşin hayatla olan güçlü bağları nedeniyle seçilmiştir. Çünkü güneş bu dünyadaki herkesi kucaklar ve onlara hayat verir. Ayrıca üzerinde yaşadığımız toprakların tarihten gelen çok güzel bir adı var: Anatolia. Anatolia ya da Türkiye’deki kullanımıyla Anadolu ismini eski Yunanlılar koymuşlar. Kendilerine göre doğuda olan topraklar anlamında ‘Güneşin Doğduğu Yer’. ‘Şafak Ülkesi’ adını vermişler. Bu kelimenin anlamı da bu yazı için etkili oldu. Gelelim Güneş Ülkesi kelimesinin anlamlarına.

Tarihteki Güneş Ülkesi:

İskender’in ölümünden sonra kurulan pek çok krallıklardan biri olan Bergama Krallığı, kısa sürede Anadolu’nun topraklarının yarısına sahip oldu.

Bergama krallığı Anadolu’nun genişlediği dönemlerde arkasına Roma desteğini almış ve Roma’nın Anadolu’daki savunuculuğunu üstlenmiştir. Son Bergama Kralı ölmeden hemen önce topraklarını Roma’ya bıraktığını ilan etmiştir.

Bu sıralarda kendisinin Bergama Krallığı’nın varisi olduğunu iddia eden Aristonicos yeni ideallerle İzmir dolaylarında Roma’ya ve büyük toprak sahiplerine karşı isyan başlattı. Kendisini kölelerin kurtarıcısı ilan ederek köleleri Roma’ya ve kendi devletlerine karşı isyana çağırdı.

Günümüze kadar fazla bilgi ulaşamayan kölelerin devleti, eşit toprak paylaşımının esas alındığı ve köleliğin olmadığı Heliopolis’i yani Güneş Ülkesi’ni kurdu. Kölelerin ve zaten huzursuz olan ve büyük toprak ağalarının egemenliği altında ezilen Bergama’lı küçük toprak sahiplerinin desteğini almıştır. Bu yeni gelişen hareket karşısında kendi geleceklerinden korkuya kapılan Anadolu’daki diğer devletlerin büyük düşmanlık besledikleri Roma’yla Aristonicos’a karşı birleşmesinin sonucu Heliopolis yıkılmıştır. Güneş Ülkesi’nde yaşayan halklara Heliopolitai yani Güneş Ülkesi halkları denirdi. O günden bu güne Güneş Ülkesi Halkları’nın özgürlüğe olan tutkusu, rüzgarda savrulan tohumlar gibi, bütün Dünya’ya yayıldı.

Ütopya Olarak Güneş Ülkesi:

Altın Çağ

Mutlu bir altın çağ olduysa eskiden

Niçin bir kez daha olmasın?

Her şey dönüp dolaşıp

Gelmiyor mu eski yerine?

Düşündüğüm, öğütlediğim gibi benim

Paylaşsaydı insanlar

Yararları, mutluuğu ve ahlakı

Cennet olurdu dünya…

Uyanık, temiz sevgiler gelirdi diyorum

Azgın, kör sevgiler yerine

Gerçek bilgi gelirdi.

Ve kardeşlik zorbalığın yerine.

Tommaso Campanella (1568-1639) düşüncelerini 27 yıllık bir hapis hayatıyla ödemiş bir düşünce kahramanıdır. Onun yaşadığı dönem Avrupa Katolik dünyasının parçalanmaya başladığı, modern dünyayı hazırlayan politik, ekonomik ve kültürel olayların ortaya çıktığı günlere rastlar. O, yeni bir altın çağın doğacağına ve bunun da Güneş Ülkesi gibi bir devlet düzeniyle gerçekleşeceğine inanıyordu. İyiye, güzele, insanların mutlu yaşamasına duyduğu isteği: hayalinde Güneş Ülkesinde gerçekleştirmişti. Bu yapıt yazarın günün birinde gerçekleşeceğini düşündüğü filozofça bir devlet tasarısıdır. Campanella bütün kötülüklerin ve haksızlıkların kaynağını insanın kendinden başkasını düşünmemesinde, dünya malının benim, senin diye bölüşülmesinde buluyor. Ona göre, insanlar genel yarar kaygısından uzak oldukları sürece, kendi dar çevrelerinde, kendilerinden başkasını düşünmezler. Oysa, toplum halinde birleşen insanların amacı genel yarar olmalıdır. Onun için Güneş Ülkesinde her şey devletin, genel yararın buyruğu altındadır.

Aslında filozoflar Sokrates’den başlayarak bu tip tasarımlarda bulunmuşlardır. Onların kafasını hep insanlar nasıl mutlu olabilir, bunun yolları nelerdir gibi sorular kurcalamıştır. Hepsi de değişik yanıtlar vermiştir bu sorulara. Ortak olan bazı noktalar var bu ütopyalarda kısaca değinelim.

Ortak mülkiyet, çağına göre daha özgürlükçü: ama kuralları olan cinsel yaşam, çocukların eğitimine verilen önem, yaşlılara duyulan saygı ve toplumdan dışlanmamışlıkları ortaktır.

Bugünü anlayabilmek için tarihi bilmek zorunludur. Biz de öldüğü söylenilen değerleri yeniden kurabilmek için umutla taşları ‘yeniden’ topluyoruz.

197 Views  0 Likes

Eylül 21, 2000

Leave a comment